تجمع‌های اعتراضی به افزایش قیمت‌ها در تهران به شهرهای دیگر ایران کشیده شد

تجمع اعتراضی در تهران و حضور پلیس ضدشورش برای سرکوب معترضان ارسال ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که تجمع‌های اعتراضی در نقاط مختلفی از بازار و مناطق مرکزی تهران روز دوشنبه هشتم دی برای دومین روز برپا شد و شعارهای اعتراضی علیه وضع اقتصادی ایران و حکومت سر داده شد. از سوی دیگر، ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی حاکی است که این اعتراضات به دیگر نقاط ایران از جمله ملارد، جزیرهٔ قشم و همدان نیز کشیده شد. در اعتراضات شبانه در ملارد، معترضان شعار «رضاشاه روحت شاد» سر دادند. اعتراض‌های این دو روز به‌دنبال افزایش شدید قیمت ارزهای خارجی و سکه طلا صورت می‌گیرد که روز یکشنبه از مراکز خرید عمده مرکز شهر تهران آغاز شد. درپی این تحولات، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری اعلام کرد که محمدرضا فرزین از سمت ریاست کل بانک مرکزی کنار رفته و عبدالناصر همتی «جایگزین او خواهد شد». براساس مصوبۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال ۱۳۹۳، رئیس‌کل بانک مرکزی به پیشنهاد وزیر اقتصاد، پس از تصویب هیئت دولت و با حکم رئیس‌جمهور منصوب می‌شود. به گزارش خبرگزاری فارس، این فرآیند احتمالاً در جلسه چهارشنبه هیئت دولت نهایی خواهد شد. طبق مادۀ ۳ این مصوبه، دورۀ تصدی رئیس‌کل بانک مرکزی پنج سال است، اما رئیس‌جمهور جدید می‌تواند در ابتدای دورۀ مسئولیت خود، در صورتی که بیش از یک سال از دوره باقی مانده باشد، رئیس‌کل را تغییر دهد. محمدرضا فرزین در هشتم دی‌ماه ۱۴۰۱ به‌عنوان رئیس‌کل بانک مرکزی منصوب شد و با وجود تغییر دولت، در این سمت ابقا شده بود، اما پس از سه سال از مقام خود استعفا داد و رئیس‌جمهور روز هشتم دی‌ماه ۱۴۰۴ با استعفای او موافقت کرد. عبدالناصر همتی در آغاز دولت مسعود پزشکیان، وزیر امور اقتصادی و دارایی بود که با رای نمایندگان مجلس، استیضاح و از کار برکنار شد. او به غیر از سمت‌های مختلفی که در بیش از چهار دهه گذشته داشته است، از سال ۹۲ تا ۹۵ رئیس کل بانک مرکزی بود. اعتراض‌های روز دوشنبه در تهران بنابر برخی گزارش‌ها، بازار بین‌الحرمین در روز دوشنبه تعطیل شد. گزارش‌ها حاکی است که بازار آهنگران و صرافان نیز تعطیل شده و خیابان‌های ناصر خسرو، سعدی جنوبی، لاله‌زار، چهارراه استانبول و محدودهٔ بازار چهارسوق شاهد بسته‌شدن مغازه‌ها و تجمع صاحبان کسبه‌ها بود.

کاتس: تحویل سامانه لیزری به ارتش اسرائیل حاوی پیامی روشن به تهران است

ییسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در مراسم تحویل سامانه رهگیری لیزری عملیاتی موسوم به «پرتو آهنین» به ارتش این کشور، گفت که این اقدام، حاوی پیامی روشن به دشمنان اسرائیل است که در «تهران، بیروت و صنعا طنین‌انداز می‌شود.» دوشنبه ۸ دی، وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد که نخستین سامانه رهگیری لیزری عملیاتی، در اختیار ارتش اسرائیل قرار گرفت. مراسم رسمی این رویداد در همان روز، با حضور ییسرائیل کاتس وزیر دفاع، فرماندهان بلندپایه ارتش و مسئولان صنایع دفاعی اسرائیل، در محل شرکت اسرائیلی فناوری و تولید جنگ‌افزار «رافائل» برگزار شد. در بیانیه وزارت دفاع اسرائیل آمده است که سامانۀ پرتو آهنین، راکت‌ها، گلوله‌های خمپاره و پهپادها را در طول آزمایش‌های گسترده رهگیری کرده است. بنا بر این بیانیه، این سامانه در کنار سامانه‌های گنبد آهنین، فلاخن داوود و پیکان در آرایۀ دفاع هوایی چندلایه اسرائیل ادغام خواهد شد. ییسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در مراسم تحویل سامانه پرتو آهنین به ارتش این کشور گفت که این رویداد، پیامی روشن به دشمنان دور و نزدیک اسرائیل است: «این دستاورد قوانین بازی را تغییر می‌دهد و پیام روشنی به دشمنان دور و نزدیک ماست: ما را آزمایش نکنید. همانطور که ما در دفاع قوی هستیم، در حمله نیز قوی هستیم. این پیام در تهران، صنعا و بیروت، طنین‌انداز می‌شود.» آقای کاتس در مراسم روز دوشنبه، با «تاریخی» خواندن رویداد تحویل سامانه پرتو آهنین به ارتش اسرائیل گفت: «امروز اولین بار است که در جهان، یک سیستم رهگیری لیزری پرقدرت به بلوغ عملیاتی رسیده و با موفقیت رهگیری‌های متعددی را در آزمایش‌هایی که سناریوهای جنگی واقعی را شبیه‌سازی می‌کند، انجام داده است.» وزارت دفاع اسرائیل، می‌گوید که سامانه پرتو آهنین، «با تکیه بر منبع پیشرفته لیزر و یک سیستم هدایت الکترواپتیکی»، عمل کرده و امکان رهگیری اهداف مختلف با کارایی بالا را فراهم می‌کند.

بازداشت معترضان در بازار شوش تهران

تصاویری که سازمان حقوق بشری هانا منتشر کرده است گروهی از شهروندان معترض را در بازار شوش تهران نشان می‌دهد که به‌دست نیروهای نوپو بازداشت شده‌اند. بر پایه این گزارش‌ها، بازار بزرگ تهران برای سومین روز پیاپی در اعتصاب به سر می‌برد و فضای امنیتی در برخی نقاط شهر مشاهده می‌شود. اعتراض‌ها به گرانی در ایران روز سه‌شنبه ۹ دی ادامه یافت.

سومین روز اعتراضات در ایران؛ تجمع در دانشگاه‌ها، پرتاب گاز اشک‌آور در کرمانشاه

اعتراض‌ها به گرانی در ایران سه‌شنبه ۹ دی وارد سومین روز خود شد و با ادامهٔ تعطیلی بازارها در تهران و شیراز همراه بود. ویدئوهای منتشرشده از پایتخت از تعطیلی گسترده بخش‌هایی از بازار و شکل‌گیری تجمعات پراکندهٔ اعتراضی، ازجمله در محدودهٔ ونک و خیابان ملاصدرا، حکایت دارد. بر پایه این گزارش‌ها، بازار بزرگ تهران برای سومین روز پیاپی در اعتصاب بود و فضای امنیتی در برخی نقاط شهر مشاهده می‌شود. تجمع‌هایی در محدودهٔ خیابان ملت و سرای ملی گزارش شده و فعالیت اقتصادی در بخش‌هایی از بازار متوقف شده است. همچنین گزارش‌هایی از اعتصاب و تجمع بازاریان در خیابان صابونیان در بازار شوش تهران، سرای ملی، بازار زرگرها در بازار بزرگ تهران و محدوده بازار سید اسماعیل منتشر شده است. معترضان در بازار آهن تهران (شادآباد) نیز تجمع کردند. از اصفهان، کرمانشاه، شیراز و یزد نیز گزارش‌هایی از تجمعات اعتراضی در روز سه‌شنبه مخابره شد و در مشهد، تصاویر دریافتی از حضور سنگین نیروهای امنیتی و ضدشورش حکایت دارد. به گفتهٔ منابع محلی، این اعتراض‌ها در واکنش به گرانی، تورم و فشارهای معیشتی صورت گرفته است.

گاردین: نافرمانی مدنی زنان ایران در برابر حجاب اجباری ادامه دارد

به گزارش روزنامه گاردین، با وجود تشدید تلاش‌های حکومت ایران برای اجرای قوانین سخت‌گیرانه حجاب، شمار فزاینده‌ای از زنان، به‌ویژه در شهرهای بزرگ، به‌طور علنی از رعایت حجاب اجباری خودداری می‌کنند؛ اقدامی که به گفته بسیاری از آنان «بازگشت‌ناپذیر» است. این گزارش می‌نویسد که بیش از سه سال پس از کشته‌شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، فضای اجتماعی ایران دستخوش تغییری عمیق شده و زنان جوان با انتشار ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی، حضور بدون حجاب خود در خیابان‌ها را به نمایش می‌گذارند. بر اساس قانون موسوم به «حجاب و عفاف» که از سال ۲۰۲۴ نهایی شده، زنان متهم به «بی‌حجابی یا پوشش نامناسب» با مجازات‌هایی چون جریمه‌های سنگین، شلاق و حبس‌های طولانی‌مدت روبه‌رو می‌شوند. با این حال، گاردین به نقل از زنانی که با آنها گفت‌وگو‌ کرده، تاکید می‌کند که حکومت به‌دلیل ترس از تکرار ناآرامی‌های گسترده سال ۱۴۰۱، از بازداشت‌های جمعی پرهیز می‌کند. به گفته یک روزنامه‌نگار ساکن تهران، حجاب به «ابزاری برای انحراف افکار عمومی» در شرایط بحران‌های اقتصادی، کم‌آبی و فشارهای سیاسی بدل شده است.این گزارش همچنین به نمونه‌هایی از نافرمانی مدنی جمعی اشاره می‌کند؛ از بی‌اعتنایی نوجوانان به تذکر پلیس گرفته تا فعالیت باشگاه‌های موتورسواری زنان، در حالی که قانوناً دریافت گواهینامه موتور برای زنان ممنوع است. گاردین می‌نویسد که این رفتارها نه‌تنها در تهران، بلکه در شهرهایی چون شیراز و مناطق کردنشین نیز مشاهده می‌شود و به باور بسیاری از زنان، نشان‌دهنده شجاعت اجتماعی است، نه عقب‌نشینی حکومت. در ادامه، این روزنامه به نقل از فعالان حقوق بشر می‌نویسد که جمهوری اسلامی توان و ظرفیت لازم برای اجرای یکدست قوانین حجاب را ندارد و فضای سیاسی و امنیتی کشور به‌گونه‌ای شکننده است که حتی یک اقدام محدود می‌تواند موج تازه‌ای از اعتراضات را به دنبال داشته باشد. به گفته یکی از این فعالان، فشارهای داخلی و بین‌المللی سبب شده حکومت با احتیاط بیشتری عمل کند؛ احتیاطی که زنان ایران آن را فرصتی برای پیش بردن تدریجی مرزهای نافرمانی مدنی می‌دانند. در ادامه گزارش گاردین آمده است که بسیاری از زنان معتقدند افکار عمومی در ایران به شکلی بنیادین تغییر کرده و بازگشت به الگوهای پیشین ممکن نیست. یک هنرمند تجسمی ساکن تهران به این روزنامه گفته است که اگرچه خطر بازداشت همچنان وجود دارد، اما راهبرد غالب «پیش بردن جمعی مرزها»ست تا حکومت نتواند تنها چند نفر را هدف قرار دهد. او تاکید می‌کند که حکومت، تضعیف‌شده از جنگ، تحریم و بحران‌های داخلی، بیش از هر زمان دیگری نگران بازتاب جهانی تصاویر خشونت علیه زنان است. شهروندان می‌گویند مهاجرت برایشان نه یک «انتخاب» که از سر «اجبار» است شهروندان می‌گویند مهاجرتگاردین همچنین به صدای زنان جوان‌تری اشاره می‌کند که نافرمانی مدنی را ادامه منطقی اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی می‌دانند. یک زن ۲۲ ساله عضو یک باشگاه موتورسواری زنان می‌گوید اگر امروز دوباره حجاب بگذارد، احساس می‌کند «همه فداکاری‌هایی را که زنان و معترضان در سال‌های اخیر انجام داده‌اند، نادیده گرفته است». او می‌افزاید که تجربه شخصی‌اش نشان می‌دهد برخورد پلیس در ماه‌های اخیر سست‌تر شده و این خود نشانه‌ای از تغییر موازنه قدرت در فضای عمومی است. این گزارش همچنین به مناطق خارج از تهران می‌پردازد. زنان در شهرهایی مانند شیراز از فضایی «امیدبخش و پرانرژی» سخن می‌گویند و تاکید می‌کنند که انتخاب آزادانه پوشش، عامل اصلی افزایش جسارت زنان بوده است. در مقابل، در مناطق کردنشین، نگرانی‌ها ابعاد گسترده‌تری دارد. یک دانشجوی کرد به گاردین گفته است که هرچند حضور گشت ارشاد در این مناطق کمتر دیده می‌شود، اما بیم آن می‌رود که تشدید اجرای قوانین حجاب در تهران، بهانه‌ای برای بازداشت‌های گسترده‌تر با اتهامات امنیتی در مناطق قومی شود. گاردین به نقل از فعالان حقوق بشر نتیجه می‌گیرد که حکومت ایران نه‌تنها از نظر اجرایی، بلکه از نظر سیاسی نیز توان تحمیل کامل قوانین حجاب را ندارد. به باور آنان، وضعیت شکننده اقتصادی و امنیتی کشور سبب شده هر برخورد تند با زنان، بالقوه جرقه موج تازه‌ای از ناآرامی‌های اجتماعی باشد؛ وضعیتی که باعث شده نافرمانی مدنی زنان، به‌رغم فشارها، همچنان ادامه پیدا کند و به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی جمهوری اسلامی تبدیل شود.

هشدار یک وکیل دادگستری؛ کریم خجسته به‌علت نصب بنرهای اعتراضی در معرض اعدام قرار دارد

میلاد پناهی‌پور، وکیل دادگستری به کانال تلگرامی امتداد گفت موکلش، کریم خجسته، که به اتهام «بغی» در حبس به‌سر می‌برد، در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارد. او افزود کریم خجسته ۶۴ ساله و پدر دو فرزند، تیرماه ۱۴۰۳ به اتهام تبلیغ علیه نظام بازداشت، آذرماه با وثیقه آزاد و سپس اسفند همان سال مجددا بازداشت و اتهام بغی به او تفهیم شد در حالی که کریم خجسته هیچ فعالیت جدیدی نداشته و فعالیت‌های قبلی هم در حد نصب بنر بوده است. بنا بر ماده ۲۸۷ قانون مجازات اسلامی، «باغی» کسی است که علیه «اساس نظام جمهوری اسلامی» دست به مبارزه و اقدام مسلحانه بزند. میلاد پناهی‌پور، وکیل دادگستری، اضافه کرد: «موضوع این نیست که دادسرا و ضابط ادعای اقدام مسلحانه توسط کریم خجسته را داشته باشند و ما منکر این موضوع باشیم، بلکه اساسا چنین موضوعی مطرح نیست و ضابط و دادسرا هم اقدامات او را در حد نصب بنر می‌دانند. اما دادگاه انقلاب بدون توجه به موارد فوق و بدون پذیرش دفاعیات صورت گرفته، در دادگاهی چند دقیقه‌ای حکم اعدام از طریق چوبه دار صادر کرده است.»

انتشار سه سند آرشیو امنیت ملی آمریکا؛ پوتین خطاب به بوش در سال ۲۰۰۱: «شکی نیست که ایرانی‌ها سلاح هسته‌ای می‌خواهند»

اسناد آرشیو امنیت ملی آمریکا که اکنون از حالت محرمانه خارج و منتشر شده است، نشانگر هشدار پوتین در سال ۲۰۰۱ در مورد برنامه‌های هسته‌ای ایران است. بر اساس این اسناد، رئیس‌جمهور روسیه به جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا گفته بود که «شکی نیست» تهران به دنبال سلاح‌های هسته‌ای است. بر اساس یکی از این اسناد در جلسه‌ای در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۱ در اسلوونی، ولادیمیر پوتین به جورج بوش می‌گوید: «کارشناسان ایرانی سوالات زیادی در مورد مسائل حساس از کارشناسان ما می‌پرسند و من به کارشناسان روسی دستور داده‌ام که از انتقال هرگونه اطلاعات حساس به ایران خودداری کنند.» در همان گفتگو، ولادیمیر پوتین با اشاره به این که کشورش انتقال فناوری موشکی به ایران را محدود خواهد کرد گفته بود که «برخی افراد و شبکه‌ها به دنبال سود مالی از همکاری‌های حساس با تهران هستند.» متن کامل جلسات و تماس‌های تلفنی ولادیمیر پوتین با جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور آمریکا از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸، بر اساس قوانین آزادی اطلاعات از سوی آرشیو امنیت ملی، در دسترس عموم قرار گرفت. آگهی سند دوم مربوط به دیدار ولادیمیر پوتین و جورج بوش در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۵ در دفتر بیضی‌ کاخ سفید است. این دیدار که با حضور کاندولیزا رایس، وزیر خارجه وقت و دونالد رامسفلد وزیر دفاع وقت آمریکا و همچنین سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه انجام شد، عمدتاً مسائل مربوط به عدم اشاعه تسلیحات هسته‌ای و همکاری ایالات متحده و روسیه در مورد ایران و کره شمالی را پوشش می‌دهد و به ویژه بر برنامه هسته‌ای ایران و جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای متمرکز بوده است. این گفت‌وگو نشان دهنده مواضع بسیار نزدیک دو طرف در مورد ایران و کره شمالی است و آقای پوتین خود را به عنوان یک شریک مشتاق و حامی آمریکا در اقدام در این موارد معرفی می‌کند. بوش به پوتین می‌گوید: «ما به تعداد زیادی دیوانه مذهبی دارای سلاح هسته‌ای نیاز نداریم» که ظاهرا به ایران اشاره دارد. آقای پوتین هم توضیحات مفصلی در مورد درک و نگرانی‌های روسیه در مورد برنامه هسته‌ای ایران و همچنین دلایل مشارکت روسیه در پروژه راکتور بوشهر به آقای بوش ارائه می‌دهد. بر اساس این اسناد ولادیمیر پوتین در یکی از این جلسات از جورج بوش می‌پرسد که آیا ایالات متحده به سمت عادی‌سازی روابط با ایران حرکت می‌کند، که جورج بوش و کاندولیزا رایس، مشاور امنیت ملی وقت آمریکا، آن را شایعه خوانده و رد می‌کنند.