محدودکردن اینترنت؛‌ اعتراضات ایران چطور سانسور می‌شود؟

شامگاه چهارشنبه خبرهایی از قطعی اینترنت منتشر شده است و بعضی از کارشناسان احتمال می‌دهند دسترسی شهروندان به اینترنت جهانی هر چه سخت‌تر شود. فعالان حقوق دیجیتال که وضعیت اینترنت ایران را زیر نظر دارند بر این باورند که در روزهای گذشته همزمان با گسترده شدن اعتراضات، حکومت ایران با رویکردی تازه‌ای دست به کنترل اینترنت زده بود. بر این اساس تاکنون به نظر می‌رسید که محدودیت اینترنت با سال‌های گذشته متفاوت و اختلال‌های هدفمند و منطقه‌ای،‌ همراه با کندی شدید دسترسی به وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی جای آن را گفته باشد. وضعیت اینترنت در روزهای نخست اعتراضات بررسی نمودارهای جهانی بررسی‌کننده وضعیت اینترنت نشان می‌دهد که میزان مصرف اینترنت ایران، بعد از شروع اعتراضات به روال سابق نبوده است. در سایت «کلاودفلر» که وضعیت اینترنت جهان را نشان می‌دهد، میزان مصرف داده‌های کاربران در جریان اعتراضات به‌ویژه در روزهای پنجشنبه، جمعه، شنبه و یکشنبه افت کرده و از روال سابق هفته قبل از آن پیروی نمی‌کند. کاهش میزان ترافیک مصرفی کاربران ایران،‌ از ۹ تا ۱۶ دی ۱۴۰۴منبع تصویر،Cloudflare Radar توضیح تصویر،کاهش میزان ترافیک مصرفی کاربران ایران در روزهای پنجشنبه، جمعه، شنبه و یکشنبه. خطوط نقطه چین مصرف اینترنت در هفت روز گذشته را نشان می‌دهد و خطوط ممتد سورمه‌ای مصرف روز مورد نظر این به معنای کند و محدود شدن دسترسی‌های داخلی به محتوای اینترنت است. در عین حال،‌ این تبادل داده به طور کامل قطع نشده و برخلاف قطعی‌های گسترده قبلی،‌ نمی‌توان گفت به سمت صفر میل کرده است. به گفته سایت فیلتربان که وضعیت دسترسی به اینترنت را در ایران پایش و گزارش می‌کند، روش‌های گذشته برای ایجاد محدودیت هم کماکان دنبال می‌شوند. آگهی مسدود کردن آی‌پی‌ فیلترشکن‌ها و ایجاد اختلال در آنها از جمله این روش‌ها هستند. براساس گزارش فیلتربان،‌ از حوالی ساعت ۱۶ تا ۲۲ هر روز، دسترسی به فیلترشکن با محدودیت شدیدی روبروست. در این حالت گرچه کاربران به فیلترشکن متصل هستند اما به دلیل اختلال شدید به هیچ سایت و شبکه‌ای دسترسی ندارند. یک کارشناس فنی «فیلترشکن لنترن» که به دلیل حساسیت‌های امنیتی نخواست نامش ذکر شود، با اشاره به وضعیت دسترسی کاربران به این ابزار گفت: «از دومین روز آغاز اعتراضات،‌ میزان مصرف کاربران به‌شدت کم شد. در روزهای بعد میزان استفاده بیشتر شد اما تعداد دستگاه‌های متصل ثابت ماند. می‌توان این‌طور استدلال کرد که تعداد ثابتی از کاربران در حال تلاش برای اتصال به وی‌پی‌ان هستند.» «هرچند نمی‌توانیم سرعت را اندازه‌گیری کنیم ولی با توجه به داده‌های میدانی،‌ دسترسی به اینترنت در ایران بسیار کند شده است.»